ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองอันเนื่องมาจากพระราชดำริ


	ประวัติความเป็นมา
	ระหว่างวันที่ 18 สิงหาคม - 3 ตุลาคม 2524 พระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัว สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี และสมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้า จุฬาภรณวลัยลักษณ์ฯ อัครราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินแปรพระราชฐาน มาประทับแรม ณ พระตำหนัก ทักษิณราชนิเวศน์ จังหวัดนราธิวาส พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มีพระราชดำริ และพระราชดำรัสกับ หม่อมเจ้าจักรพันธ์เพ็ญศิริ จักรพันธ์ องคมนตรี นายชิต นิลพานิช ผู้ว่าราชการจังหวัดนราธิวาส นายเล็ก จินดาสงวน ผู้ช่วยอธิบดีกรมชลประทาน นายวารินทร์ บุษบรรณ เกษตรจังหวัด นราธิวาส นายอำเภอท้องที่ และข้าราชการที่เกี่ยวข้อง สรุปความว่า “...ด้วยพื้นที่จำนวนมากในจังหวัดนราธิวาสเป็นที่ลุ่มต่ำ มีน้ำขัง ตลอดปี ดินมีคุณภาพต่ำ ซึ่งพื้นที่ทั้งหมดประมาณ 3 แสนไร่ เกษตรกรจำนวนมากไม่มีที่ทำกิน แม้เมื่อระบายน้ำออกจากพื้นที่หมดแล้วยังยากที่จะ ใช้ประโยชน์ทางการเกษตรให้ได้ผล ทั้งนี้เนื่องจากดินมีสารประกอบไพไรท์ ทำให้เกิดกรดกำมะถัน เมื่อดินแห้งทำให้ดินเปรี้ยว ควรปรับปรุงดินให้ดีขึ้น ดังนั้นเห็นสมควรที่จะมีการปรับปรุงพัฒนา โดยให้มีหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องเข้ามาดำเนินการศึกษา และพัฒนาพื้นที่พรุร่วมกันแบบ ผสมผสานและนำผลสำเร็จของโครงการไปเป็นแบบอย่างในการที่จะพัฒนา พื้นที่ดินพรุในโอกาสต่อไป...” การดำเนินการจัดตั้งศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทอง อันเนื่องมาจาก พระราชดำริจึงเริ่มขึ้น ซึ่งสอดคล้องกับเอกสารบันทึกที่พระราชทานแก่ สำนักงาน กปร. มีความตอนหนึ่งว่า“ ...เดือนมกราคม 2525 เริ่มดำเนินการตั้ง “ศูนย์ศึกษา การพัฒนาพิกุลทองฯ และสร้างอ่างเก็บน้ำใกล้บ้าน” สร้างเสร็จ 2526 (ความจุ 2,250,000 ลูกบาศก์เมตร)...” หลังจากที่ได้พระราชทานพระราชดำริแล้ว ได้มีการประชุมร่วมกัน ระหว่างจังหวัดนราธิวาส และสำนักงานเลขานุการ กปร. ในสมัยนั้น โดยมี หม่อมเจ้าจักรพันธ์เพ็ญศิริ จักรพันธุ์ เป็นประธาน เพื่อกำหนดนโยบาย และจัดตั้งโครงการศูนย์ศึกษาขึ้น โดยใช้ชื่อ “ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทอง อันเนื่องมาจากพระราชดำริ” สำนักงานเลขานุการ กปร. (สำนักงาน กปร. ในขณะนั้น) ได้นำนโยบายดังกล่าวไปประสานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อศึกษาปัญหาในพื้นที่ และความเป็นไปได้ของโครงการ รวมทั้งวาง แนวทางในการดำเนินงานโครงการโดยยึดพระราชดำริเป็นแนวทาง เพื่อสรุปเป็นข้อเสนอโครงการขออนุมัติจาก กปร.ซึ่งต่อมา กปร.อนุมัติ หลักการในการดำเนินงานโครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองฯ เมื่อวันที่ 6 มกราคม พ.ศ. 2525 โดยสำนักงาน กปร. เป็นผู้ประสานงาน กับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อกำหนดแนวทางดำเนินงาน และจัดทำ แผนแม่บทใช้เป็นเครื่องมือในการดำเนินงานพัฒนาต่อไป นับแต่นั้นเป็นต้นมา ศูนย์ ศึกษาการพัฒนาพิกุลทอง อันเนื่องมา จากพระราชดำริ ได้ดำเนินการสนอง พระราชดำริในเรื่องต่างๆ โดยเน้นการ ศึกษา ทดลอง และพัฒนาการใช้ ประโยชน์จากพื้นที่พรุ เพื่อนำผลการ ศึกษา ทดลองที่ประสบผลสำเร็จไป ขยายผล โดยมีเป้าหมายสุดท้ายของ การพัฒนา คือ การพัฒนาคนให้ สามารถดำรงชีวิตแบบพออยู่พอกิน และพึ่งตนเองได้เป็นหลัก

ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองอันเนื่องมาจากพระราชดำริ 95 หมู่ 6 เทศบาลตำบลกะลุวอเหนือ อ.เมือง จ.นราธิวาส 9600
โทร. 0 7363 1033, 0 7363 1038, โทรสาร 0 7363 1034